Cộng đồng hơn 6,5 triệu người Việt Nam ở nước ngoài - nguồn lực quan trọng của đất nước
Sau hơn 20 năm thực hiện Nghị quyết số 36-NQ/TW, công tác người Việt Nam ở nước ngoài đã có nhiều chuyển biến căn bản, toàn diện. Đến nay, cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài có hơn 6,5 triệu người sinh sống tại hơn 130 quốc gia và vùng lãnh thổ, không ngừng lớn mạnh, phát triển, cuộc sống ngày càng ổn định. Tỷ lệ chuyên gia, trí thức, nhà khoa học, doanh nhân và lao động kỹ thuật cao ngày càng tăng, độ tuổi ngày càng trẻ.
Đại đa số đồng bào hội nhập tốt vào xã hội sở tại, tích cực gìn giữ truyền thống, bản sắc văn hóa dân tộc, hướng về Tổ quốc; có những đóng góp quan trọng vào việc tăng cường quan hệ hợp tác, hữu nghị giữa Việt Nam với các nước cũng như sự nghiệp xây dựng, phát triển và bảo vệ Tổ quốc.
Trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, Nghị quyết số 23-NQ/TW tiếp tục khẳng định nhất quán quan điểm: người Việt Nam ở nước ngoài là bộ phận không tách rời của cộng đồng các dân tộc Việt Nam, đồng thời xác định đây là một trong những nguồn lực chiến lược quan trọng, góp phần nâng cao sức mạnh tổng hợp quốc gia; là cầu nối giữa Việt Nam với thế giới; đồng hành và tham gia trực tiếp vào sự nghiệp xây dựng, phát triển và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam.
Chuyển mạnh từ “vận động, tập hợp, chăm lo” sang “đồng hành, kiến tạo cơ chế, huy động nguồn lực”
Một trong những điểm nổi bật của Nghị quyết số 23-NQ/TW là yêu cầu đổi mới mạnh mẽ tư duy và phương thức tiến hành công tác người Việt Nam ở nước ngoài.
Nghị quyết xác định công tác người Việt Nam ở nước ngoài có vai trò quan trọng trong triển khai đường lối đối ngoại của Đảng. Đảng, Nhà nước có trách nhiệm chăm lo, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng, phối hợp bảo đảm an ninh, an toàn của người Việt Nam ở nước ngoài.
Đặc biệt, trong giai đoạn mới, công tác người Việt Nam ở nước ngoài cần được nâng tầm tư duy từ vận động, tập hợp, chăm lo lên thành đồng hành, kiến tạo cơ chế, huy động nguồn lực người Việt Nam ở nước ngoài tham gia sâu hơn trong hành trình hội nhập, xây dựng và phát triển đất nước.
Cùng với đó là tinh thần đại đoàn kết, hòa hợp dân tộc, phát huy những điểm tương đồng, ý thức dân tộc, lòng yêu nước, niềm tự hào và khát vọng phát triển. Đảng, Nhà nước trân trọng, cầu thị, lắng nghe những ý kiến đóng góp xây dựng; đề cao tinh thần hòa hợp dân tộc, gác lại quá khứ, hướng tới tương lai.
Xây dựng cộng đồng vững mạnh, gắn bó với quê hương, đất nước
Nghị quyết đặt mục tiêu xây dựng cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài có địa vị pháp lý vững chắc, hòa nhập sâu rộng và phát triển ổn định; giữ gìn, lan tỏa truyền thống đoàn kết, bản sắc văn hóa dân tộc, các giá trị nhân văn, lịch sử và ngôn ngữ tiếng Việt đến thế hệ trẻ và các thế hệ người Việt Nam mai sau.
Mỗi người Việt Nam ở nước ngoài được khuyến khích phát huy vai trò “đại sứ văn hóa, đất nước và con người Việt Nam”, góp phần nâng cao vị thế, trách nhiệm, uy tín của cộng đồng tại nước sở tại, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, gia tăng sức mạnh mềm và uy tín quốc gia.
Nghị quyết đồng thời nhấn mạnh việc khơi dậy mạnh mẽ lòng yêu nước, khát vọng cống hiến và tinh thần tự hào dân tộc; phát huy vai trò của kiều bào là cầu nối hữu nghị, hợp tác giữa Việt Nam với thế giới và là nguồn lực quan trọng trong các lĩnh vực kinh tế - xã hội, văn hóa, y tế, giáo dục, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Phát huy hiệu quả nguồn lực, trí tuệ của người Việt Nam ở nước ngoài
Để hiện thực hóa các mục tiêu đề ra, Nghị quyết số 23-NQ/TW xác định 07 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm.
Trước hết là tiếp tục đổi mới tư duy, nâng cao nhận thức, tăng cường sự lãnh đạo của Đảng; nâng cao trách nhiệm của cấp ủy, tổ chức đảng, chính quyền, cán bộ, đảng viên và người đứng đầu đối với công tác người Việt Nam ở nước ngoài. Nội dung công tác này cần được lồng ghép phù hợp vào chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển của các ngành, lĩnh vực và địa bàn.
Cùng với đó, tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách theo hướng đồng bộ, minh bạch, ổn định, kiến tạo và phục vụ; tạo điều kiện thuận lợi để kết nối, thu hút và phát huy hiệu quả nguồn lực người Việt Nam ở nước ngoài, nhất là đội ngũ chuyên gia, trí thức, nhà khoa học, doanh nhân, văn nghệ sĩ và thế hệ trẻ; tiếp tục đơn giản hóa thủ tục hành chính, đẩy mạnh chuyển đổi số, nâng cao chất lượng dịch vụ công liên quan.
Nghị quyết chú trọng xây dựng cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài đoàn kết, phát triển và tích cực hướng về quê hương, đất nước; đồng thời phát huy hiệu quả các nguồn lực của kiều bào phục vụ phát triển nhanh, bền vững và bảo vệ Tổ quốc.
Việc gìn giữ tiếng Việt và bản sắc văn hóa dân tộc tiếp tục được xác định là nhiệm vụ quan trọng. Qua đó tăng cường sự gắn kết giữa các thế hệ người Việt Nam ở nước ngoài với quê hương, đất nước, góp phần gìn giữ cội nguồn và lan tỏa các giá trị văn hóa Việt Nam trong cộng đồng quốc tế.
Phát huy vai trò chủ thể của kiều bào trong thông tin, quảng bá hình ảnh Việt Nam
Một nội dung đáng chú ý của Nghị quyết là xác định rõ hơn vai trò chủ thể của người Việt Nam ở nước ngoài trong công tác thông tin, tuyên truyền.
Theo đó, khuyến khích, tạo điều kiện để đồng bào ở nước ngoài tham gia thông tin, tuyên truyền chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; quảng bá, lan tỏa hình ảnh đất nước và con người Việt Nam giàu bản sắc văn hóa, nghĩa tình, nhân văn, trách nhiệm và đóng góp tích cực vào sự tiến bộ, văn minh của nhân loại.
Công tác thông tin cần bảo đảm khách quan, chính xác; đa dạng hóa phương thức truyền tải, nhất là trên các nền tảng số, qua đó cung cấp kịp thời thông tin về tình hình phát triển, vị thế, uy tín của Việt Nam trên trường quốc tế cũng như những đóng góp của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài đối với quê hương, đất nước.
Đây cũng là sự chuyển đổi quan trọng: người Việt Nam ở nước ngoài không chỉ là đối tượng tiếp nhận thông tin mà ngày càng trở thành chủ thể tham gia lan tỏa thông tin về Việt Nam, quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam và góp phần gia tăng sức mạnh mềm quốc gia.
Phát huy vai trò chủ động của các địa phương
Nghị quyết số 23-NQ/TW xác định công tác người Việt Nam ở nước ngoài là trách nhiệm của toàn hệ thống chính trị, được tiến hành thường xuyên, liên tục, toàn diện, đồng bộ, có trọng tâm, trọng điểm và linh hoạt.
Bộ Ngoại giao là cơ quan đầu mối tham mưu chiến lược, điều phối, thống nhất quản lý nhà nước; các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài trực tiếp triển khai thực hiện. Các ban, bộ, ngành và địa phương phát huy vai trò chủ động trong công tác người Việt Nam ở nước ngoài, gắn công tác này với chiến lược phát triển ngành, lĩnh vực và địa bàn.
Đối với địa phương, việc triển khai Nghị quyết mở ra yêu cầu tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức kết nối người Việt Nam ở nước ngoài; quan tâm phát huy vai trò của chuyên gia, trí thức, doanh nhân và những người con quê hương đang sinh sống, học tập, làm việc ở nước ngoài; tăng cường kết nối, cung cấp thông tin về tiềm năng, thế mạnh, môi trường đầu tư, kinh doanh, các chương trình, dự án và nhu cầu hợp tác của địa phương.
Thông qua các hoạt động đối ngoại, xúc tiến đầu tư, thương mại, du lịch, ngoại giao văn hóa, đối ngoại nhân dân và thông tin đối ngoại, nguồn lực, tri thức, kinh nghiệm và các mạng lưới quan hệ của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài có thể được kết nối ngày càng hiệu quả hơn với nhu cầu phát triển của địa phương, đồng thời góp phần quảng bá hình ảnh quê hương, đất nước tới bạn bè quốc tế.
Đưa Nghị quyết vào cuộc sống bằng những nhiệm vụ cụ thể, thiết thực
Nghị quyết số 23-NQ/TW yêu cầu các tỉnh ủy, thành ủy, đảng ủy trực thuộc Trung ương và các cơ quan liên quan tổ chức quán triệt, triển khai Nghị quyết theo chức năng, nhiệm vụ được giao; thường xuyên đôn đốc, kiểm tra, giám sát quá trình thực hiện.
Việc triển khai Nghị quyết vì vậy cần gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, công tác đối ngoại và điều kiện thực tế của từng địa phương; từng bước xây dựng mạng lưới kết nối bền vững với chuyên gia, trí thức, nhà khoa học, doanh nhân và thế hệ trẻ người Việt Nam ở nước ngoài; tạo điều kiện để kiều bào đóng góp trí tuệ, nguồn lực và kinh nghiệm cho quê hương, đất nước.
Với tư duy mới, cách tiếp cận mới và những nhiệm vụ, giải pháp toàn diện, Nghị quyết số 23-NQ/TW tiếp tục khẳng định sự quan tâm của Đảng, Nhà nước đối với cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài; đồng thời tạo nền tảng để phát huy mạnh mẽ hơn nữa sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân tộc, kết nối nguồn lực người Việt Nam trên toàn cầu với khát vọng xây dựng và phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới./.
Phương Thuận
