Quán triệt và triển khai Nghị quyết số 59-NQ/TW ngày 24/01/2025 của Bộ Chính trị về hội nhập quốc tế trong tình hình mới, tỉnh Tuyên Quang đã xác định đối ngoại là nhiệm vụ chính trị “trọng yếu, thường xuyên” đồng thời là một trong những động lực thúc đẩy phát triển nhanh và bền vững. Việc Ban Thường vụ Tỉnh ủy ban hành Nghị quyết số 83-NQ/TU về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác đối ngoại và hội nhập quốc tế giai đoạn 2026-2030. Đây là nghị quyết chuyên đề đầu tiên của tỉnh về công tác đối ngoại và hội nhập quốc tế, xác định đối ngoại và hội nhập quốc tế là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh, nâng cao vị thế địa phương và huy động hiệu quả các nguồn lực bên ngoài phục vụ phát triển nhanh, bền vững trong giai đoạn mới. Là dấu mốc đặc biệt quan trọng, thể hiện quyết tâm đổi mới tư duy và nâng tầm công tác đối ngoại, đưa đối ngoại gắn chặt hơn với phát triển địa phương. Tỉnh ủy, UBND tỉnh ban hành 17 chương trình, kế hoạch, đề án và văn bản chỉ đạo về công tác đối ngoại, hội nhập quốc tế, ngoại giao kinh tế, thông tin đối ngoại, công tác biên giới lãnh thổ, quản lý hoạt động đối ngoại và vận động viện trợ nước ngoài tạo cơ sở chính trị, pháp lý và định hướng thống nhất để các cấp, các ngành tổ chức triển khai đồng bộ, hiệu quả các nhiệm vụ đối ngoại trên địa bàn tỉnh
Đ/c Hầu A Lềnh - Ủy viên BCH Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy tại Hội nghị Thường niên lần thứ 6 giữa các Bí thư Tỉnh ủy hồi tháng 5/2026. Ảnh: Tuyên Quang Online
Đối ngoại mở đường cho phát triển
Những năm gần đây, công tác đối ngoại của Tỉnh đã có bước chuyển rõ nét từ tư duy “giao lưu, hợp tác” sang “đối ngoại phục vụ phát triển”. Mọi hoạt động đối ngoại đều hướng đến mục tiêu tạo lập môi trường thuận lợi, tranh thủ tối đa các nguồn lực bên ngoài để phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống nhân dân và củng cố quốc phòng, an ninh.
Sự đồng hành của Bộ Ngoại giao, các bộ, ngành Trung ương, các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài cùng các tổ chức, phi chính phủ nước ngoài, các tổ chức quốc tế đã tạo điều kiện để tỉnh mở rộng quan hệ hợp tác, tiếp cận các đối tác mới và nâng cao chất lượng triển khai các hoạt động đối ngoại. Thông qua cơ chế phối hợp thường xuyên với Bộ Ngoại giao, tỉnh chủ động cập nhật thông tin quốc tế, kết nối đối tác, quảng bá tiềm năng, xúc tiến đầu tư, thương mại và du lịch, từng bước nâng cao năng lực hội nhập quốc tế. Hoạt động đối ngoại ngày càng được triển khai bài bản, thực chất và hiệu quả. Giai đoạn 2023-2026, tỉnh đã tổ chức hàng trăm đoàn công tác ra nước ngoài và đón nhiều đoàn khách quốc tế đến khảo sát, tìm hiểu cơ hội hợp tác; đồng thời chủ trì nhiều hội nghị, hội thảo quốc tế trên các lĩnh vực kinh tế, văn hóa, giáo dục và phát triển bền vững. Điều quan trọng hơn cả là các hoạt động này không dừng lại ở giao lưu, trao đổi mà từng bước tạo ra các chương trình hợp tác cụ thể, góp phần thu hút đầu tư, mở rộng thị trường và nâng cao hình ảnh của tỉnh.
Huy động hiệu quả nguồn lực quốc tế - điểm sáng trong công tác đối ngoại
Nếu trước đây công tác đối ngoại chủ yếu được nhìn nhận ở khía cạnh quan hệ và giao lưu thì hiện nay hiệu quả của đối ngoại được đo bằng những nguồn lực cụ thể phục vụ phát triển. Đây cũng là một trong những dấu ấn nổi bật của tỉnh Tuyên Quang trong những năm gần đây.
Trên lĩnh vực thu hút đầu tư, tỉnh tiếp tục cải thiện mạnh mẽ môi trường đầu tư, đẩy mạnh xúc tiến và đồng hành cùng doanh nghiệp. Năm 2025, tỉnh cấp mới 3 dự án đầu tư trực tiếp nước ngoài với tổng vốn đăng ký trên 144 triệu USD; đến tháng 5/2026, toàn tỉnh có 26 dự án FDI đang hoạt động, tập trung chủ yếu vào công nghiệp chế biến, chế tạo và sản xuất. Các dự án không chỉ bổ sung nguồn vốn cho nền kinh tế mà còn tạo việc làm, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế và nâng cao năng lực cạnh tranh của địa phương.
Đồng chí Phan Huy Ngọc, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Tuyên Quang làm việc với Đoàn doanh nghiệp Ả Rập và Công ty cổ phần Tập đoàn MHGROUP
Cùng với nguồn vốn FDI, viện trợ phi chính phủ nước ngoài tiếp tục trở thành nguồn lực quan trọng góp phần phát triển bền vững. Từ năm 2023 đến tháng 5/2026, tỉnh đã vận động và triển khai 262 chương trình, dự án với tổng giá trị cam kết trên 32,4 triệu USD. Các chương trình tập trung vào giáo dục, y tế, bảo vệ môi trường, giảm nghèo, trẻ em gái phát triển sinh kế và nâng cao năng lực cộng đồng, qua đó góp phần cải thiện điều kiện sống của người dân, đặc biệt tại các vùng khó khăn.
Ngoại giao kinh tế tiếp tục khẳng định vai trò là trọng tâm của công tác đối ngoại. Thông qua việc tăng cường kết nối doanh nghiệp, mở rộng quan hệ với các địa phương và đối tác nước ngoài, hoạt động xuất nhập khẩu của tỉnh duy trì đà tăng trưởng tích cực. Năm 2025, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt trên 1,13 tỷ USD, trong đó kim ngạch xuất khẩu đạt hơn 918 triệu USD, phản ánh hiệu quả của các hoạt động xúc tiến thương mại, mở rộng thị trường và khai thác lợi thế kinh tế cửa khẩu. Chủ động mở rộng mạng lưới hợp tác quốc tế. Trong giai đoạn 2023-2026, nhiều thỏa thuận hợp tác với các địa phương, tổ chức và đối tác nước ngoài đã được ký kết trên các lĩnh vực như nông nghiệp, giáo dục, y tế, quản lý biên giới, giao lưu nhân dân và phát triển nguồn nhân lực. Đây là nền tảng quan trọng để hình thành các chương trình hợp tác lâu dài, tạo thêm cơ hội tiếp cận tri thức, công nghệ và các nguồn lực phát triển mới.
Những kết quả đạt được cho thấy công tác đối ngoại của tỉnh đang chuyển mạnh theo hướng thực chất, lấy hiệu quả phát triển làm thước đo. Đối ngoại không chỉ góp phần nâng cao vị thế của Tuyên Quang trong tiến trình hội nhập mà còn trực tiếp tạo thêm nguồn lực cho phát triển kinh tế - xã hội, cải thiện môi trường đầu tư, mở rộng thị trường và nâng cao chất lượng đời sống nhân dân. Đây chính là minh chứng rõ nét cho việc đưa đối ngoại trở thành một trong những động lực quan trọng thúc đẩy sự phát triển nhanh và bền vững của tỉnh trong giai đoạn mới.
Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Nguyễn Mạnh Tuấn tiếp, làm việc với ở Đoàn Trưởng Cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài (ảnh: Quang Hòa).
Phát huy sức mạnh ngoại giao văn hóa, lan tỏa hình ảnh và giá trị của tỉnh Tuyên Quang
Song hành với ngoại giao chính trị và ngoại giao kinh tế, ngoại giao văn hóa ngày càng khẳng định vai trò là cầu nối quan trọng đưa hình ảnh, bản sắc và con người Tuyên Quang đến với bạn bè quốc tế. Đây không chỉ là hoạt động quảng bá đơn thuần mà còn là phương thức hiệu quả để gia tăng sức hấp dẫn của địa phương, tạo nền tảng thuận lợi cho hợp tác đầu tư, phát triển du lịch và mở rộng giao lưu quốc tế.
Sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính, tỉnh Tuyên Quang sở hữu hệ thống tài nguyên văn hóa, lịch sử và thiên nhiên đặc sắc, hội tụ nhiều giá trị nổi bật mang tầm quốc gia và quốc tế. Từ Khu di tích quốc gia đặc biệt Tân Trào, Khu du lịch sinh thái Na Hang - Lâm Bình đến Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Cao nguyên đá Đồng Văn, cùng hệ thống lễ hội truyền thống, làng văn hóa du lịch cộng đồng và bản sắc phong phú của các dân tộc, tất cả đã tạo nên những lợi thế khác biệt để tỉnh xây dựng thương hiệu du lịch đặc trưng trong tiến trình hội nhập.
Tỉnh đã chủ động gắn các hoạt động quảng bá văn hóa với xúc tiến đầu tư, thương mại và du lịch; tích cực tham gia các sự kiện đối ngoại lớn của Trung ương, phối hợp với các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài, các tổ chức quốc tế và doanh nghiệp lữ hành để giới thiệu hình ảnh, tiềm năng và môi trường đầu tư của địa phương. Việc ứng dụng nền tảng số, truyền thông đa ngôn ngữ và đa dạng hóa các kênh quảng bá đã góp phần mở rộng khả năng tiếp cận các thị trường quốc tế, từng bước nâng cao nhận diện thương hiệu của tỉnh. Hiệu quả của chiến lược này được thể hiện qua sự tăng trưởng mạnh mẽ của ngành du lịch. Năm 2025, tỉnh đón gần 4 triệu lượt khách, trong đó hơn nửa triệu lượt khách quốc tế; tổng doanh thu du lịch đạt trên 10.600 tỷ đồng. Ngay trong những tháng đầu năm 2026, lượng khách tiếp tục duy trì tốc độ tăng trưởng tích cực, cho thấy sức hấp dẫn ngày càng lớn của điểm đến Tuyên Quang.
Không chỉ gia tăng về lượng khách, thương hiệu du lịch của tỉnh còn từng bước được khẳng định trên trường quốc tế thông qua nhiều giải thưởng và danh hiệu uy tín. Việc nhiều điểm đến, khu du lịch và làng du lịch cộng đồng được các tổ chức quốc tế vinh danh không chỉ ghi nhận những nỗ lực bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa bản địa mà còn mở ra cơ hội mới để phát triển kinh tế di sản, công nghiệp văn hóa và du lịch bền vững.
Bên cạnh đó, tỉnh tiếp tục quan tâm bảo tồn, phát huy giá trị các di sản văn hóa, thiên nhiên; phối hợp triển khai các nhiệm vụ xây dựng hồ sơ “Khu Di sản thiên nhiên Ba Bể – Na Hang” trình UNESCO xem xét công nhận là Di sản thiên nhiên thế giới. Đây không chỉ là mục tiêu về bảo tồn mà còn là định hướng chiến lược nhằm nâng cao vị thế quốc tế của địa phương, khai thác hiệu quả các giá trị di sản phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.
Xây dựng biên giới hòa bình, hữu nghị và mở rộng không gian hợp tác quốc tế
Là địa phương có trên 277 km đường biên giới tiếp giáp với Trung Quốc, Tuyên Quang luôn xác định đối ngoại biên giới là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, góp phần giữ vững chủ quyền lãnh thổ, bảo đảm quốc phòng, an ninh và tạo môi trường thuận lợi cho phát triển.
Trong những năm qua, các cơ chế phối hợp, trao đổi và hội đàm với tỉnh Vân Nam và Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây tiếp tục được duy trì hiệu quả. Các lực lượng chức năng hai bên thường xuyên phối hợp quản lý, bảo vệ đường biên, mốc giới; xử lý kịp thời các vấn đề phát sinh trên tinh thần hữu nghị, hợp tác và tuân thủ các văn kiện pháp lý về biên giới trên đất liền Việt Nam - Trung Quốc.
Quan hệ hợp tác với các địa phương Trung Quốc ngày càng đi vào chiều sâu thông qua nhiều cơ chế hợp tác cấp tỉnh, cấp sở, ngành và địa phương. Từ các chương trình Gặp gỡ đầu Xuân, Hội nghị thường niên giữa lãnh đạo cấp cao các tỉnh biên giới đến các hoạt động giao lưu nhân dân, hợp tác kinh tế, giáo dục, y tế và văn hóa đã góp phần củng cố lòng tin, tăng cường tình hữu nghị và tạo điều kiện thuận lợi để phát triển thương mại biên giới, logistics, du lịch và kết nối hạ tầng.
Đồng chí Hầu A Lềnh - Ủy viên Ban chấp hành Trung ương Đảng Bí thư Tỉnh ủy tại Chương trình Gặp gỡ đầu xuân năm 2026. Ảnh: Tuyên Quang Online
Trong bối cảnh tỉnh đang phát huy lợi thế của hệ thống cửa khẩu và các tuyến giao thông liên vùng, ngành Ngoại vụ tỉnh Tuyên Quang đã, đang và sẽ đóng vai trò hạt nhân khi là đơn vị chủ trì tham mưu tổ chức triển khai “Đề án tăng cường hợp tác toàn diện giữa tỉnh Tuyên Quang (Việt Nam) với tỉnh Vân Nam và Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây (Trung Quốc) giai đoạn 2026 - 2030”. Qua đó tăng cường phối hợp chặt chẽ cùng các đối tác để thực thi Chương trình hợp tác với Chính quyền nhân dân châu Văn Sơn (Trung Quốc). Sự chủ động, sáng tạo của công tác ngoại vụ kết hợp với việc duy trì các cơ chế gặp gỡ định kỳ, hội đàm trực tuyến, thiết lập đường dây nóng sẽ là chìa khóa tháo gỡ kịp thời mọi nút thắt phát sinh tại biên giới , tạo dựng môi trường thông quan ổn định, minh bạch và an toàn, giữ vững thế trận quốc phòng an ninh vững chắc vùng biên cương của tổ quốc.
Xây dựng nền ngoại vụ hiện đại, chuyên nghiệp, đáp ứng yêu cầu hội nhập
Cùng với việc mở rộng quan hệ hợp tác quốc tế, tỉnh đặc biệt quan tâm nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về đối ngoại. Bộ máy làm công tác ngoại vụ tiếp tục được kiện toàn theo hướng tinh gọn, chuyên nghiệp và hoạt động hiệu quả; cơ chế phối hợp giữa các sở, ban, ngành, địa phương với Bộ Ngoại giao và các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài ngày càng chặt chẽ, tạo sự thống nhất trong triển khai các hoạt động đối ngoại.
Hội đàm giữa Đoàn đại biểu tỉnh Tuyên Quang (Việt Nam) và Đoàn đại biểu châu Văn Sơn (Trung Quốc) tháng 04/2026
Đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực được xác định là yếu tố then chốt để nâng cao chất lượng công tác đối ngoại. Đội ngũ cán bộ từng bước được trang bị kiến thức về hội nhập quốc tế, ngoại giao kinh tế, chuyển đổi số, ngoại ngữ và kỹ năng làm việc trong môi trường quốc tế, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của quá trình hội nhập.
Song song với đó, chuyển đổi số đang tạo ra bước chuyển mới trong công tác quản lý nhà nước về đối ngoại. Việc triển khai đồng bộ văn bản điện tử, chữ ký số, dịch vụ công trực tuyến và xây dựng cơ sở dữ liệu chuyên ngành không chỉ nâng cao hiệu quả quản lý mà còn góp phần hình thành nền ngoại vụ số hiện đại, minh bạch và chuyên nghiệp.
Đưa đối ngoại trở thành động lực phát triển trong giai đoạn mới
Những kết quả đạt được trong thời gian qua đã khẳng định vai trò ngày càng quan trọng của công tác đối ngoại đối với sự phát triển của tỉnh Tuyên Quang. Từ việc mở rộng quan hệ hợp tác, thu hút đầu tư, vận động viện trợ, phát triển du lịch đến quảng bá hình ảnh địa phương, đối ngoại đã và đang tạo thêm những nguồn lực mới, góp phần thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.
Bí thư Tỉnh ủy Hầu A Lềnh hội kiến với Bí thư Tỉnh ủy Vân Nam. Ảnh: Tuyên Quang Online
Trong giai đoạn 2026-2030, tỉnh tiếp tục xác định “ngoại giao kinh tế là trọng tâm, đối ngoại là nhiệm vụ thường xuyên và hội nhập quốc tế là động lực phát triển” Trên cơ sở phát huy lợi thế của tỉnh sau sắp xếp đơn vị hành chính, công tác đối ngoại sẽ tập trung phục vụ hiệu quả các mục tiêu phát triển hạ tầng chiến lược, thúc đẩy phát triển kinh tế cửa khẩu và thương mại biên giới, logistics, công nghiệp chế biến, nông nghiệp công nghệ cao, chuyển đổi số, kinh tế xanh và du lịch chất lượng cao. Đồng thời, tỉnh sẽ tiếp tục mở rộng quan hệ hợp tác với các địa phương, tổ chức quốc tế, tổ chức phi chính phủ nước ngoài và các đối tác chiến lược; nâng cao hiệu quả vận động nguồn vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài, viện trợ phát triển và các chương trình hợp tác quốc tế; đẩy mạnh quảng bá hình ảnh, văn hóa và môi trường đầu tư trên các nền tảng số, hướng tới xây dựng thương hiệu Tuyên Quang là điểm đến an toàn, hấp dẫn đối với các nhà đầu tư, doanh nghiệp và du khách quốc tế.
Với nền tảng quan hệ đối ngoại ngày càng được mở rộng, sự quan tâm, hỗ trợ của Bộ Ngoại giao và các cơ quan Trung ương cùng với sự quyết tâm, quyết liệt đổi mới của cả hệ thống chính trị, công tác đối ngoại của tỉnh Tuyên Quang đang bước sang một giai đoạn phát triển mới, chủ động hơn, thực chất hơn và hiệu quả hơn. Đối ngoại không chỉ góp phần nâng cao vị thế, hình ảnh của tỉnh trong tiến trình hội nhập quốc tế mà còn trực tiếp khơi thông các nguồn lực phục vụ phát triển nhanh, bền vững, từng bước hiện thực hóa khát vọng xây dựng Tuyên Quang trở thành tỉnh phát triển khá, toàn diện và là cực tăng trưởng quan trọng của khu vực trung du và miền núi phía Bắc trong những năm tới./.
Mao Quốc Toản
